भारत भ्रमणमा आएका रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले अमेरिकाप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै भने कि अमेरिका आफैँ रुसबाट युरेनियम किनिरहन्छ, तर भारतलाई रुसी ऊर्जा किन्न नदबाब दिनु दोहोरो मापदण्ड हो। उनका अनुसार, यदि अमेरिकासँग खरिद गर्ने अधिकार छ भने भारतसँग पनि त्यही अधिकार हुनैपर्छ।
चार वर्षपछि भारत पुगेका पुटिनलाई प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले विमानस्थलमै स्वागत गरे। उनले भारत–रुस ऊर्जा साझेदारी स्थिर रहेको र युक्रेन युद्ध वा राजनीतिक उतारचढावले यसलाई असर नपर्ने दाबी गरे।
अमेरिकाले भारतमाथि रुसी तेलमा २५% भन्दा बढी अतिरिक्त ट्यारिफ लगाएपछि भारतको रुसबाट तेल आयात २०२५ को अक्टोबरमा ३०% ले घटेको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ। अमेरिकी प्रशासनले भारतलाई रुसी तेलको “दोस्रो ठूलो खरিদकर्ता” भन्दै आलोचना गरे पनि भारतले यस्तो आरोप अस्वीकार गर्दै ‘उपभोक्ताको हित’ नै पहिलो प्राथमिकता भएको बताउँदै आएको छ।
पुटिनले ट्यारिफलाई हतियार बनाउने ट्रम्प प्रशासनको नीति अन्ततः अमेरिकाकै लागि जोखिमपूर्ण हुनसक्ने बताए, तर उनले ट्रम्प “राम्रो नियत” लिएर नीति अघि बढाउँछन् पनि भने।
मोदीप्रति खुलेर प्रशंसा गर्दै पुटिनले भारत “भाग्यमानी” छ, किनकि मोदीजस्ता समझदार र भरपर्दो नेता पाएको छ भने। उनले भारत–रुस व्यापार सन्तुलन मिलाउन रुसले भारतबाट झनै धेरै सामान आयात गर्ने विकल्प खोजिरहेको बताए।
यसैबीच, दिल्लीस्थित थिंक ट्याङ्क GTRI का अनुसार, रुसका मुख्य ऊर्जा कम्पनीहरू प्रतिबन्धका दायरामा परेपछि भारतले ती कम्पनीबाट तेल किन्ने दर उल्लेख्य रूपमा घटाएको देखिन्छ, जसले भारत अमेरिकाको अपेक्षा अनुसार कदम चालिरहेको संकेत मिल्ने उनीहरूको विश्लेषण छ।
