जाडो सुरु हुनासाथ बिहान सबेरै चिसो पानीले नुहाउने कुरा धेरैका लागि कठिन लाग्छ। कतिपयले यसलाई ‘बाघ मार्नु’ भनेर पनि व्यंग्य गर्छन्। यस्तो समयमा धेरैलाई प्रश्न उठ्छ – हरेक दिन नुहाउनैपर्छ त ? केही दिन नुहाएन भने के हुन्छ ?
जाडोमा शरीरको तापक्रम घट्ने भएकाले पसिना कम आउँछ। त्यसैले धेरैलाई लाग्छ कि ननुहाए पनि हानि हुँदैन। तर नुहाइधुवाइलाई पूरै बेवास्ता गर्नु भने स्वास्थ्यका लागि राम्रो होइन। नुहाउने अन्तराल तपाईंको दिनचर्या र शरीरको आवश्यकता अनुसार फरक पर्न सक्छ।
यदि तपाईं शारीरिक रूपमा सक्रिय हुनुहुन्छ, व्यायाम गर्नुहुन्छ वा बाहिर काम गर्नुहुन्छ भने दैनिक नुहाउनु उपयुक्त हुन्छ। तर घरमै बस्ने वा कम सक्रिय व्यक्तिहरूका लागि एक दिनको अन्तरमा नुहाउनु पर्याप्त मानिन्छ।
तीन दिनसम्म ननुहाउँदा हुने असर
जाडोमा चिसोले गर्दा कहिलेकाहीँ तीन दिनसम्म नुहाउन सकिँदैन। यस्तो अवस्थामा शरीरमा तत्काल गम्भीर समस्या त हुँदैन, तर केही हल्का असर देखिन सक्छ।
छालामा ब्याक्टेरिया र पसिनाको मिश्रणले हल्का गन्ध आउन सक्छ। मृत छाला र तेल जम्मा भएर छाला चिपचिप वा चिलाउने हुन सक्छ। काखी, घाँटी, तिघ्रा र खुट्टा जस्ता भागमा ब्याक्टेरियाको वृद्धि हुन सक्छ।
यद्यपि तीन दिनसम्म ननुहाउँदा ठूलो रोग लाग्ने सम्भावना हुँदैन, तर यस्तो बानी लामो समय कायम रह्यो भने छालासम्बन्धी समस्या देखिन सक्छ।
३० दिनसम्म ननुहाउँदा के हुन्छ ?
पूरै महिनासम्म ननुहाउँदा शरीरमा फोहोर र मृत छालाको तह बाक्लो बन्न थाल्छ। छालाका छिद्र बन्द भएर सास फेर्न नसक्ने अवस्थामा पुग्छन्। ब्याक्टेरिया र फंगस तीव्र रूपमा बढ्न थाल्छन्, जसले संक्रमण, दाग र चिलाउने समस्या ल्याउन सक्छ।
शरीरबाट दुर्गन्ध आउने मात्र होइन, आत्मविश्वासमा कमी आउँछ र सामाजिक असहजता पनि बढ्छ। चिकित्सकहरूका अनुसार लामो समय नुहाउनाले छाला रोग र संक्रमणको जोखिम धेरै बढाउँछ।
कति दिनमा नुहाउनु उचित ?
प्रत्येक व्यक्तिको जीवनशैली फरक हुने भएकाले एकै नियम सबैमा लागू हुँदैन। तर सामान्य रूपमा जाडोमा एक वा दुई दिनको अन्तरमा नुहाउनु स्वास्थ्यकर मानिन्छ।
तीन वा चार दिन नुहाउँदा शरीरमा हल्का गन्ध र सुख्खापन देखा पर्न सक्छ। सात दिन नुहाउँदा संक्रमण र गन्धको जोखिम बढ्छ। ३० दिन नुहाउनुभएन भने छाला रोगको सम्भावना अत्यधिक हुन्छ।
जाडोमा नुहाउँदा ध्यान दिनुपर्ने कुरा
धेरै तातो पानीले नुहाउँदा छाला सुख्खा हुन्छ, त्यसैले मनतातो पानी प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ।
नुहाएपछि छालामा बडी लोशन वा मोइस्चराइजर लगाउनुपर्छ ताकि छाला नसुक्कोस्।
यदि हरेक दिन पूरा शरीर नुहाउन सम्भव छैन भने काखी, घाँटी, तिघ्रा र खुट्टा जस्ता मुख्य भागहरू सफा गर्नुपर्छ। छाला अत्यधिक सुक्खा छ भने हल्का ओसिलो तौलियाले शरीर पुछ्ने उपाय पनि अपनाउन सकिन्छ।
निष्कर्ष
जाडोमा नुहाउने आवश्यकता व्यक्तिपिच्छे फरक भए पनि सरसफाइ, आत्मविश्वास र छालाको स्वास्थ्यका लागि नियमित नुहाउने बानी अत्यावश्यक छ।
एक वा दुई दिनको अन्तरमा नुहाउनु सामान्य र सुरक्षित मानिन्छ, तर तीन दिनभन्दा बढी ननुहाउनु स्वास्थ्यका दृष्टिले उचित होइन।
नियमित सफाइले शरीरलाई ताजा राख्छ, छालालाई स्वस्थ बनाउँछ र आत्मविश्वास पनि बढाउँछ।
